25 maja 2024 roku w Edynburgu odbyło się pierwsze spotkanie Forum Organizacji Polonijnych w Szkocji (FOPS), zorganizowane przez Polski Most. Wzięli w nim udział przedstawiciele 13 organizacji polonijnych, których celem była dyskusja na temat wyzwań i potencjału polskiej społeczności w Szkocji. W wyniku spotkania wypracowano priorytety działań na rzecz lepszej integracji Polonii oraz aktywizacji jej członków.
- Edinburgh Red Lions
- Edinburgh University Polish Society
- Foreign Communities of Alba Association
- Lustro SCENY/ MOS Theatre
- Polish Professionals Forum CIC
- Polski Klub Historyczny w Szkocji oddział w Edynburgu
- Polski Most
- Scottish Polish Cultural Association
- Scottish-Polish Heritage Trust
- Sikorski Polish Club Glasgow
- Stowarzyszenie EDUS
- Zielony Balonik
- Związek Harcerstwa Polskiego w UK – Hufiec Lwów i Polesie
Wzrost liczby Polaków w Szkocji
Jak wynika z najnowszego spisu powszechnego z 2022 roku, społeczność polska w Szkocji dynamicznie rośnie i liczy już ponad 90 tysięcy osób. Jest to znaczny wzrost w porównaniu z wynikami z 2011 roku. Ten szybki przyrost liczby Polaków rodzi jednak wyzwania związane z integracją, pielęgnowaniem polskiej tożsamości kulturowej oraz angażowaniem się w lokalne działania społeczne.
Cele i oczekiwania uczestników
Forum miało na celu stworzenie przestrzeni do współpracy między różnymi organizacjami polonijnymi oraz wypracowanie wspólnych strategii działań.
Uczestnicy spotkania wskazali, że najważniejszym priorytetem jest nawiązanie lepszej współpracy między organizacjami oraz wzajemna promocja wydarzeń. Celem jest także wzmocnienie komunikacji między Polonią i wykorzystanie wiedzy oraz doświadczeń różnych organizacji na rzecz promowania polskiego dziedzictwa kulturowo-historycznego.
Problemy szkockiej Polonii
Podczas sesji roboczych uczestnicy zidentyfikowali szereg problemów, z którymi boryka się polska społeczność w Szkocji. Jednym z najczęściej wymienianych problemów była bariera językowa – zarówno w kontekście angielskiego, jak i polskiego. Często Polacy w Szkocji nie posługują się biegle językiem angielskim, co utrudnia im codzienne życie i kontakt z lokalną społecznością. Z kolei dzieci i młodzież, wychowujące się za granicą, tracą biegłość w języku polskim, co ogranicza ich kontakt z rodziną w Polsce oraz polską kulturą.
Innym istotnym problemem jest brak integracji Polonii z lokalną społecznością. Często polska społeczność żyje w swoistym „gettcie”, co ogranicza możliwości pełnego uczestnictwa w życiu Szkocji.
Przyszłość Polonii – młode pokolenie i wyzwania geopolityczne
Jednym z wyzwań, przed którymi stoi polska społeczność w Szkocji, jest zaangażowanie młodego pokolenia w działalność polonijną. Jak wskazano podczas spotkania, istnieje zagrożenie, że w ciągu najbliższych 15-20 lat zabraknie liderów i nauczycieli, którzy będą pielęgnować polskość i edukować kolejne pokolenia. Dlatego ważne jest stworzenie oferty, która zaangażuje młodych ludzi w życie polonijne.
Dodatkowo, szkocka Polonia odczuwa skutki geopolityczne, takie jak wojna w Ukrainie, która psychicznie wpływa na Polaków mieszkających w Szkocji. Pojawiają się pytania o rolę Polonii w sytuacji eskalacji konfliktu.
Potencjał Polonii w Szkocji
Jednak mimo wyzwań, uczestnicy spotkania dostrzegli również ogromny potencjał polskiej społeczności w Szkocji. Szczególnie podkreślono różnorodność generacyjną – w polskiej społeczności znajdują się przedstawiciele wielu pokoleń, co stanowi siłę napędową do dalszego rozwoju. Dzieci i młodzież są postrzegane jako nadzieja na przyszłość, a duma z polskiego dziedzictwa i rola „ambasadorów polskości” w Szkocji jest wyraźnie widoczna.
Priorytety na przyszłość
Podczas forum zidentyfikowano kilka kluczowych działań, które będą priorytetem na najbliższe miesiące. Jednym z najważniejszych postulatów jest utworzenie „hubu” – centrum działań organizacji polonijnych w Szkocji. Taki ośrodek mógłby stać się miejscem spotkań, wymiany doświadczeń oraz integracji Polonii.
Ustalono również, że FOPS będzie organizował regularne spotkania, które docelowo będą odbywać się raz na kwartał w różnych miastach, takich jak Edynburg, Glasgow czy Dundee. W ramach ułatwienia komunikacji między organizacjami powstanie również grupa na WhatsAppie, co ma przyczynić się do lepszej wymiany informacji i szybszego reagowania na pojawiające się potrzeby.
Podsumowanie
Pierwsze spotkanie Forum Organizacji Polonijnych w Szkocji zakończyło się sukcesem. W wyniku intensywnych dyskusji wypracowano wspólne strategie działania na rzecz lepszej integracji polskiej społeczności. Utworzenie wspólnej przestrzeni – zarówno fizycznej, jak i wirtualnej – ma pomóc w konsolidacji organizacji polonijnych oraz lepszym wykorzystaniu potencjału Polonii w Szkocji. Regularne spotkania oraz konkretne działania mają na celu wzmocnienie pozycji Polonii w życiu społecznym i politycznym Szkocji, a także pielęgnowanie polskiego dziedzictwa kulturowego w tym kraju.
Polonia w Szkocji stoi przed wyzwaniami, ale także wielkimi szansami. Kluczowe jest, aby wykorzystać potencjał tkwiący w wielopokoleniowej i zróżnicowanej społeczności oraz zadbać o aktywizację młodego pokolenia, które będzie kontynuować polskie tradycje i wartości.
